Durf te switchen

"Durf te switchen"

Interview met neuroloog Pjotr Carbaat, werkzaam in Dordrecht. Hoofdpijn en migraine specialist. Afgenomen voor Levenmetmigraine.nl - september 2012.

Dhr. Carbaat is een vooraanstaand hoofdpijn en migraine specialist. Hij publiceerde in 2010 het boek: HOOFDPIJN. Feiten en casuÔstiek, waarvan dit jaar al een tweede druk verschenen is. Dat mag best opmerkelijk worden genoemd. Het boek leest erg makkelijk, terwijl het toch een heel hoog niveau heeft. Aan de ene kant is het wetenschappelijk, maar wel zodanig opgezet dat het voor een leek te begrijpen is en het tweede deel behandelt een aantal aparte gevallen. Dit is een erg informatief boek voor iedere hoofdpijnpatient.

We praten vandaag met hem over hoe om te gaan met de aanvalsbehandeling van migraine met triptanen. Dhr. Carbaat is een behandelaar die hele goede resultaten heeft bereikt met het uitproberen van diverse middelen bij dezelfde patiŽnt, net zolang tot je de beste hebt.


Klik hier om dit interview uit te printen


Neuroloog Pjotr Carbaat
Dokter Carbaat, wat zijn triptanen en welke zijn er?

Het zijn middelen die een aanval van migraine kunnen stoppen en er zijn er 7 beschikbaar, met elk net weer iets andere eigenschappen. Dit zijn almotriptan (Almogran), eletriptan (Relpax), frovatriptan (Fromirex), naratriptan (Naramig), rizatriptan (Maxalt), sumatriptan (Imigran) en zolmitriptan (Zomig).

Onderscheid hoofdpijn en migraine

De meest voorkomende vormen van hoofdpijn zijn spanningshoofdpijn en migraine. Migraine is een chronische ziekte en in een aantal gevallen een ongeneeslijke ziekte. Soms helpt namelijk helemaal niets. Maar meestal is er wel een oplossing.

De behandeling is heel verschillend. Voor migraine zijn veel meer behandelmogelijkheden dan voor spanningshoofdpijn. Volgens Dhr. Carbaat krijgen heel veel patiŽnten niet de behandeling die ze verdienen! Er is heel vaak sprake van onderbehandeling. Dat wil zeggen dat de patiŽnt niet of onvoldoende behandeld wordt. Dat er niet genoeg gedaan wordt om de patient werkelijk te helpen!

Hoofdpijn en migraine niet serieus genomen

Dat gebeurt nog veel te vaak! De huisarts, de familie, de werkgever, kunnen allemaal een beetje laatdunkend doen over migraine. Zelfs zijn er neurologen die niet altijd even enthousiast zijn over migrainepatiŽnten.

De beste behandeling

De beste behandeling van migraine is die met geneesmiddelen, waarbij je onderscheid moet maken tussen aanvalsbehandeling en behandeling ter verkůming van aanvallen (profylaxe). Voor de behandeling van aanvallen zijn de triptanen (zie boven) een uitkomst gebleken.

Durf te switchen na onvoldoende resultaat

Bij aanvalsbehandeling waarbij een bepaald middel (vrijwel altijd een triptan) niet werkt of onvoldoende werkt, moet je switchen naar een ander product uit dezelfde klasse omdat dat vaak tot een (veel) beter resultaat leidt. De arts is de eerst aangewezene om dat voor te stellen aan de patient.

De patient kan ook zelf het initiatief nemen als de arts wat aarzelend is

De patiŽnt kan zelf het initiatief nemen om de behandelend arts voor te stellen te switchen. Heel vaak kent de arts ook niet al de triptanen en dan mag je niet altijd verwachten dat hij/zij het zů aanpakt als een zeer gespecialiseerde arts het doet.

De patiŽnt moet dan de vrijheid nemen om aan de arts voor te stellen om te switchen van het ene triptan naar het andere. Veel patiŽnten zullen het eerst voorgeschreven product tot in lengte van dagen gebruiken, terwijl ze misschien veel beter zouden reageren op een ander middel uit dezelfde stofklasse.

Als het eerste middel niet werkt, dan moet je gewoon een ander proberen. Je moet dat eerste middel natuurlijk wel een paar keer gebruiken om zeker te zijn dat het wťl of niet werkt.

Teveel gebruik van triptanen

Maar alles heeft een keerzijde en als je deze middelen te vaak gebruikt, dan keert het zich tegen je en houd je de migraine er juist mee in stand. Ook hier moet je als arts voorzichtig mee omgaan. Je weet pas dat het zo is, als de patiŽnt na stoppen met heel veel gebruik, minder hoofdpijn krijgt. Dit komt natuurlijk vaak voor bij mensen die niet begeleid worden bij hun medicatie en steeds zelf beslissen of ze een prik of een tablet nemen.

Veel patienten hebben vaak ook nog een druk bestaan: moeten de kinderen naar school brengen, naar hun werk enzovoort en nemen maar weer gauw een pilletje of een injectie. Deze patiŽnten doen zichzelf tekort. Zodra je dit vermoedt, moet je dat ook echt goed in de gaten houden en extra afspraken maken met de patiŽnt ter controle, anders gaat het zo weer fout.

Wetenschappelijk onderzoek naar het effect van triptanen bij migrainepatiŽnten

Veel migrainemiddelen zijn uitvoerig onderzocht en ook uitvoerig met elkaar vergeleken, maar de mening van de patiŽnt heeft nooit een belangrijke rol gespeeld.

Er zijn met triptanen de laatste jaren wel een aantal preferentie-studies uitgevoerd waarin bij een patiŽnt frovatriptan werd vergeleken met almotriptan, rizatriptan of zolmitriptan. PatiŽnten waren in staat om te oordelen of het ene middel beter beviel dan het andere. Verder bleek uit de studie dat er geen algemene voorkeur was voor de een of voor de andere triptaan. Met andere woorden: hier werd weer bevestigd dat je van tevoren niet kunt voorspellen welk middel het beste is. Dit was heldere taal en een andere uitkomst dan trials met strict wetenschappelijke criteria.

Hoe kies je dan een triptan voor de patiŽnt die voor je zit?

Wel, je kijkt naar het profiel van het triptan en je kijkt naar het profiel van de patiŽnt. En na vele jaren ervaring heb je dan toch vaak een gevoel.

Als een patiŽnt bijvoorbeeld aangeeft dat hij/zij heel snel misselijk wordt van een product, dan moet ik kiezen voor een triptan dat een mild bijwerkingen profiel heeft. Als een patiŽnt tot elke prijs onmiddellijk van zijn migraine afwil, dan stoom je direct door naar een injektie.

Ondanks dat switch ik toch nog vaak van het ene naar het andere triptan. U moet niet vergeten dat wij natuurlijk de moeilijkere gevallen krijgen, waarbij enig gepuzzel vaak voorkomt.

Kinderen met migraine

ĎKleine hoofden kunnen net zo veel pijn doen als grote hoofdení (hoofdstuk uit het boek van Carbaat)

Dit is nauwelijks bekend. En als een kind erge hoofdpijn heeft, dan denkt men dat het iets vreselijks is. Je zult het niet geloven, maar bij 5 tot 10% van de kinderen komt migraine voor! Dat is veel meer dan de meeste mensen denken. Kinderen hebben niet altijd de klassieke verschijnselen van migraine. Wij noemen dit dan ook migraineuze hoofdpijn. En vaak is dat een hoofdpijn die heel frekwent optreedt. Migraineuze hoofdpijn komt bij kinderen veel vaker voor dan spanningshoofdpijn.

De aanvalsbehandeling bij kinderen is lastig om twee redenen:

  1. Triptanen zijn in Nederland niet geregistreerd voor kinderen onder de 12 jaar.
  2. En voor kinderen vanaf 12 jaar is er maar ťťn product geregistreerd. En dat is de neusspray sumatriptan.

Je moet bedenken dat een aanval bij kinderen veel korter duurt dan bij volwassen. Soms helpt even slapen vaak ook al. Dit betekent dat bij de kinderen de triptanen minder gemist worden dan je zou denken. Kinderen komen net als volwassenen ook in aanmerking voor profylaxe.

Behandeling om de aanvalsfrequentie te verminderen (Profylaxe)

Er zijn ook geneesmiddelen om aanvallen te voorkomen. Behandeling met deze middelen kan leiden tot een verbetering van de kwaliteit van leven, door een afname van de aanvalsfrequentie maar ze dragen vaak ook bij tot een betere respons op de acute medicatie.

Bij kinderen en volwassenen wordt vaak gebruik gemaakt van pizotifen (Sandomigran), propranolol (verschillende merken, o.a. Inderal) of valproÔnezuur (Depakine).

Propranolol is de meest gebruikte medicatie voor profylaxe. Het tweede meest gebruikte is Depakine. Het probleem hiermee is de gewichtstoename die als bijwerking vaak voorkomt. Veel patiŽnten hebben hier grote moeite mee.

Wat kan een patiŽnt doen na het lezen van dit interview?

Er is een groep neurologen die zich hebben gespecialiseerd in de behandeling van migraine en aanverwante aandoeningen. Deze neurologen zijn te vinden via de Vereniging van Hoofdpijncentra.

Klik op http://www.hoofdpijncentra.nl/hoofdpijn/kaart/index.php en u ziet direct waar bij u in de buurt een Hoofdpijncentrum is te vinden.

---

Rotterdam/Dordrecht, september 2012

Klik hier om dit interview uit te printen

(Advertentie)

Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Levenmetmigraine.nl toe aan je favorieten! Favorieten
Hoofdpijn van kinderen

De hoofdpijn van kinderen en de kopzorgen van hun ouders.

Is er eigenlijk wel een verschil tussen de hoofdpijn van kinderen en de hoofdpijn van volwassenen?

Het antwoord luidt : Ja.

Een interessant artikel van onze eigen redacteur neuroloog Pjotr Carbaat

Lees hier het hele artikel

INTERVIEW

Hoofdpijn is ťťn van de meest voorkomende medische klachten op de wereld. Er zijn hoofdpijnen die bijna niet te verdragen zijn en dagen aanhouden zoals migraine of cluster hoofdpijn. Deze gevallen kunnen terecht bij de hoofpijnpolikliniek van het Antonius Ziekenhuis in Sneek. Een gesprek met neuroloog Reinder Holscher.

Lees het interview

Nieuwe aanpak migraine

Een derde van de Nederlanders met migraine krijgt niet de behandeling die nodig is. Terwijl de behandeling en medicijnen er wel zijn. Migraine wordt nog niet voldoende erkend als een ziekte volgens neuroloog Eekers.

Lees het artikel (PDF)

Advertentie